Túi sa niệu quản (TSNQ) là tình trạng giãn thành nang giả của đoạn niệu đạo tận cùng dưới niêm mạc. Bệnh có thể gặp ở bất cứ tuổi nào, từ trẻ sơ sinh cho đến tuổi già, nhưng bệnh gặp nhiều ở trẻ em.

1. Chẩn đoán

1.1. Dựa vào các triệu chứng lâm sàng

1.1.1. Ở trẻ em

– Nhiễm trùng tiết niệu: Sốt cao, đái đục, chậm lớn.

– Những rối loạn tiểu tiện.

– Đái khó, đái rắt từng lúc, đái đau.

– Đái rỉ.

1.1.2. Ở người lớn

– Đau vùng thắt lưng âm ỉ, có lúc đau tăng lên thành cơn như cơn đau quặn thận.

– Nhiễm trùng tiết niệu biểu hiện dưới dạng viêm bàng quang cấp tính hoặc bán cấp tái phát, viêm thận bể thận tái phát hoặc đái mủ.

– Rối loạn tiểu tiện: Đái buốt, đái rắt đặc biệtlà đái khó. Đái khó thường xuyên hoặc xuất hiện thành cơn gây nên bí đái mãn tính không hoàn toàn.

1.2. Dựa vào các triệu chứng cận lâm sàng

1.2.1. Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh:

– Siêu âm: Phát hiện túi sa trong bàng quang, vị trí, kích thước. Có thể phát hiện các dị dạng kèm theo và biến chứng trên thận do túi sa gây nên: thận niệu quản đôi, thận – niệu quản giãn, sỏi bên trong nang…

– Chụp niệu đồ tĩnh mạch (UIV): Hình ảnh điển hình của túi sa là hình đầu rắn hổ mang tại bàng quang (cobra-head extension). Có thể giúp đánh giá tình trạng thận – niệu quản và các dị dạng kèm theo (thận – niệu quản đôi, giãn đài bể thận – niệu quản…)

– Chụp bàng quang ngược dòng: để đánh giá thêm về kích thước túi sa.

– Soi bàng quang

1.2.2. Các xét nghiệm:

– Sinh hoá, máu. Lưu ý chỉ số Urê và Creatinin để đánh giá chức năng thận toàn bộ trong trường hợp có bệnh lý 2 bên thận – niệu quản.

– Xét nghiệm vi khuẩn và làm kháng sinh đồ.

2. Biến chứng: Bệnh diễn biến lâu ngày gây các biến chứng:

– Sỏi niệu quản.

– Túi sa niệu quản sa ra ngoài.

– Viêm thận ngược dòng.

3. Điều trị: có thể mổ mở hoặc mổ nội soi

3.1. Mổ mở: Cắt túi sa và cắm lại niệu quản vào bàng quang.

3.2. Mổ nội soi qua bàng quang: Mở túi sa bằng dao điện.

Điều trị các biến chứng của túi sa: lấy sỏi hoặc tán sỏi trong nang, tạo van chống trào ngược niệu quản…